برد آردوینو
کیت دزدگیرآموزش ساخت کیت موزیکال ؛ از مونتاژ قطعات تا راهاندازی
اگر به ساخت مدارهای الکترونیکی علاقه دارید و دوست دارید یک پروژه ساده و جذاب را خودتان بسازید، کیت موزیکال تکآهنگ میتواند انتخاب مناسبی برای شروع باشد.
با مونتاژ قطعات این کیت میتوانید یک مدار موزیکال بسازید که پس از راهاندازی، ملودی ذخیرهشده در آیسی UM66 را از طریق بلندگو پخش میکند.
این کیت علاوه بر سرگرمی، یک پروژه آموزشی برای آشنایی با قطعات الکترونیکی، نحوه نصب قطعات روی فیبر مدار چاپی و اصول لحیمکاری است.
در این آموزش، مراحل ساخت کیت را از شناسایی قطعات و آمادهسازی اولیه تا مونتاژ، لحیمکاری، نصب بلندگو و راهاندازی بهصورت مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم.
کیت موزیکال تکآهنگ چیست؟
کیت موزیکال تکآهنگ یک مدار آموزشی الکترونیکی برای تولید و پخش یک ملودی است.
در این مدار، آیسی UM66 ملودی ذخیرهشده را تولید میکند و مدار ترانزیستوری، سیگنال تولیدشده را برای پخش از طریق بلندگو آماده میکند.
پس از مونتاژ صحیح قطعات و اتصال منبع تغذیه و بلندگو، مدار شروع به کار کرده و صدای ملودی از بلندگو پخش میشود.
از این کیت علاوه بر یادگیری الکترونیک، میتوان برای ایجاد صدای موزیکال و کاربردهایی مانند زنگ درب و زنگ اخبار استفاده کرد.
قطعات موجود در کیت
قبل از شروع ساخت، تمام قطعات را از بسته خارج کرده و با راهنمای کیت مطابقت دهید.
مقاومتها
در این مدار دو مقاومت وجود دارد:
- R1 = 1KΩ — قهوهای، مشکی، قرمز
- R2 = 330Ω — نارنجی، نارنجی، قهوهای
مقاومتها برای کنترل جریان در بخشهای مختلف مدار استفاده میشوند و قطب ندارند؛ بنابراین از هر جهت قابل نصب هستند.
دیود D1
دیود D1 از نوع 1N4001 است.
نوار رنگی روی بدنه دیود، سمت کاتد را مشخص میکند. هنگام نصب، جهت نوار را با علامت روی فیبر مطابقت دهید.
دیود زنر Z1
دیود زنر مدار ۳ ولت است.
این قطعه دارای جهت مشخص است؛ بنابراین هنگام نصب باید نوار روی بدنه آن با علامت مشخصشده روی فیبر مطابقت داشته باشد.
آیسی UM66
آیسی UM66 وظیفه تولید ملودی مدار را بر عهده دارد. آهنگ در این آیسی ذخیره شده و هنگام راهاندازی، سیگنال موزیکال تولید میشود.
هنگام لحیمکاری پایههای آیسی، از حرارت دادن طولانیمدت آن خودداری کنید.
ترانزیستور Q1
ترانزیستور مدار از نوع مشابه C1815 یا C945 است و در بخش تقویت سیگنال موزیکال مدار استفاده میشود.
جهت قرارگیری ترانزیستور باید مطابق علامت روی فیبر باشد.
شاسی فشاری
در صورت استفاده از شاسی فشاری، این قطعه به دو سر دیود زنر متصل میشود.
در صورت عدم استفاده از شاسی، میتوان طبق راهنمای کیت از دو تکه سیم افشان استفاده کرد.
بلندگو
بلندگو وظیفه پخش صدای تولیدشده توسط مدار را بر عهده دارد.
سیمهای بلندگو در نهایت به محل SP روی فیبر مدار متصل میشوند.
ابزار مورد نیاز برای ساخت کیت
برای ساخت این کیت، وسایل زیر را آماده کنید:
- هویه ۳۰ تا ۴۰ وات
- سیم لحیم
- سیمچین
- پایه هویه
- اسفنج یا ابر نسوز برای تمیز کردن نوک هویه
- یک سطح صاف و غیر فلزی برای قرار دادن قطعات
اگر تجربه لحیمکاری ندارید، بهتر است قبل از شروع مونتاژ، چند بار روی قطعات اضافی تمرین کنید.
نکات مهم قبل از شروع مونتاژ
قبل از روشن کردن هویه، ابتدا دفترچه و نقشه کیت را مطالعه کرده و تمام قطعات را شناسایی کنید.
قطعات را روی یک سطح صاف و غیر فلزی قرار دهید تا در هنگام مونتاژ جابهجا نشوند.
قطعات باید به شکل منظم روی فیبر قرار بگیرند. نصب نامنظم قطعات میتواند باعث اتصال ناخواسته بین پایهها شود و عملکرد مدار را دچار مشکل کند.
اگر با لحیمکاری آشنایی ندارید، پیشنهاد میکنیم قبل از شروع ساخت، راهنمای کامل لحیمکاری را مطالعه کنید:
آموزش کامل لحیمکاری برای مبتدیان؛ روش صحیح کار با هویه
مراحل ساخت کیت موزیکال تکآهنگ
مرحله اول: نصب مقاومتها
ابتدا دو مقاومت مدار را شناسایی کنید:
R1 = 1KΩ
رنگها: قهوهای، مشکی، قرمز
R2 = 330Ω
رنگها: نارنجی، نارنجی، قهوهای
پایههای مقاومتها را از سوراخهای مشخصشده روی فیبر عبور دهید و آنها را در محل تعیینشده قرار دهید.
از آنجا که مقاومتها قطب ندارند، جهت قرارگیری آنها از نظر عملکرد مدار اهمیتی ندارد.
پس از اطمینان از محل صحیح مقاومتها، پایههای آنها را لحیم کنید. بعد از سرد شدن لحیم، پایههای اضافی را با سیمچین کوتاه کنید.
مرحله دوم: نصب دیود D1
دیود 1N4001 را در محل D1 روی فیبر قرار دهید.
نوار رنگی روی بدنه دیود، سمت کاتد را مشخص میکند. جهت دیود را با علامت روی فیبر مطابقت دهید.
پس از اطمینان از جهت صحیح، پایههای دیود را لحیم کنید.
مرحله سوم: نصب دیود زنر Z1
دیود زنر ۳ ولت را در محل Z1 قرار دهید.
در این مرحله نیز باید به جهت قطعه توجه کنید. نوار روی بدنه دیود زنر را با علامت روی فیبر مطابقت دهید.
پس از بررسی جهت، پایههای دیود زنر را لحیم کنید.
مرحله چهارم: نصب شاسی فشاری
در صورت استفاده از شاسی فشاری، آن را طبق محل تعیینشده به دو سر دیود زنر متصل کنید.
اگر قصد استفاده از شاسی را ندارید، میتوانید از دو تکه سیم افشان استفاده کنید.
دقت کنید دو سیم به یکدیگر اتصال پیدا نکنند.
مرحله پنجم: نصب آیسی UM66
آیسی UM66 را در محل مشخصشده با عنوان IC قرار دهید.
به جهت قرارگیری آیسی دقت کنید. قسمت صاف بدنه آیسی، یعنی سمتی که شماره قطعه روی آن قرار دارد، باید مطابق علامت روی فیبر باشد.
پس از قرار دادن صحیح آیسی، پایههای آن را با دقت لحیم کنید.
⚠️ پایههای آیسی را برای مدت طولانی در معرض حرارت هویه قرار ندهید؛ حرارت زیاد میتواند به آیسی آسیب برساند.
مرحله ششم: نصب ترانزیستور Q1
ترانزیستور مشابه C1815 یا C945 را در محل Q1 قرار دهید.
قسمت صاف بدنه ترانزیستور و پایههای آن باید مطابق علامت روی فیبر قرار بگیرند.
پس از بررسی جهت قطعه، پایههای ترانزیستور را لحیم کنید.
⚠️ مانند آیسی، از حرارت دادن طولانیمدت پایههای ترانزیستور خودداری کنید.
نصب و لحیمکاری بلندگو
یکی از مهمترین مراحل ساخت کیت موزیکال، اتصال صحیح بلندگو است. در هنگام لحیمکاری باید محلهای مناسب اتصال را بهدرستی تشخیص دهید تا به سیمپیچ داخلی بلندگو آسیب وارد نشود.
روی بلندگو چهار قسمت فلزی وجود دارد.
دو قسمت داخلی که از قبل قلع خوردهاند، محل اتصال سیمپیچ داخلی بلندگو هستند. این نقاط در کارخانه لحیم شدهاند و نباید به آنها سیم یا سیم لحیم جدیدی متصل شود.
⚠️ به هیچوجه به این دو نقطه سیم لحیم نزنید. حرارت یا دستکاری این قسمتها میتواند به سیمپیچ ظریف داخلی بلندگو آسیب بزند و باعث از کار افتادن آن شود.
دو نقطه فلزی در قسمتهای چپ و راست انتهایی بلندگو، پدهای اصلی اتصال سیم هستند. سیمهای ورودی را فقط به همین دو پد لحیم کنید.
مراحل اتصال سیم به بلندگو
۱. روکش سیم را جدا کنید
دو سر سیم را حدود ۵ میلیمتر روکشگیری کنید.
۲. سر سیم را قلعاندود کنید
رشتههای سیم را مرتب کنید و سر سیم را با مقدار مناسبی قلعاندود کنید تا اتصال آن به پد بلندگو راحتتر شود.
۳. سیم را به پد مسی لحیم کنید
سر سیم قلعاندودشده را روی یکی از دو پد مسی اصلی بلندگو قرار دهید.
نوک هویه را برای مدت کوتاهی روی محل اتصال قرار دهید تا قلع ذوب شده و سیم به پد متصل شود.
۴. اجازه دهید اتصال خنک شود
پس از برداشتن هویه، چند لحظه صبر کنید تا اتصال کاملاً خنک شود.
بعد از خنک شدن، اتصال را بهآرامی بررسی کنید تا از محکم بودن آن مطمئن شوید.
⚠️ نکته مهم: هویه را برای مدت طولانی روی پد بلندگو نگه ندارید. حرارت زیاد میتواند به بلندگو آسیب برساند.
اتصال بلندگو به مدار
پس از اتصال صحیح دو سیم به پدهای اصلی بلندگو، سر دیگر سیمها را به محل SP روی فیبر مدار چاپی لحیم کنید.
پس از اطمینان از محکم بودن اتصالات، بلندگو آماده استفاده است.
بررسی نهایی مدار
قبل از اتصال منبع تغذیه، مدار را بهطور کامل بررسی کنید.
موارد زیر را کنترل کنید:
- تمام قطعات در محل صحیح قرار گرفته باشند.
- جهت دیود و دیود زنر درست باشد.
- جهت آیسی و ترانزیستور صحیح باشد.
- هیچ پایهای بدون لحیم باقی نمانده باشد.
- بین پایههای نزدیک به هم اتصال ناخواسته ایجاد نشده باشد.
- سیمهای بلندگو به محل صحیح متصل شده باشند.
- سیمهای منبع تغذیه در محل صحیح قرار گرفته باشند.
- لحیمها محکم و تمیز باشند.
راهاندازی کیت موزیکال
پس از اتمام مونتاژ و انجام بررسی نهایی، میتوانید مدار را راهاندازی کنید.
ولتاژ استاندارد و پیشنهادی این کیت ۳ ولت است. مدار در بازه ۳ تا ۱۲ ولت نیز کار میکند، اما برای استفاده معمول و مطابق طراحی کیت، ۳ ولت انتخاب مناسبتری است.
سیم منفی منبع تغذیه را به محل B- و سیم مثبت را به محل B+ روی فیبر متصل کنید.
سپس مطمئن شوید بلندگو به محل SP متصل است.
با وصل شدن صحیح منبع تغذیه، کیت شروع به کار کرده و صدای ملودی از بلندگو پخش میشود.
⚠️ توجه: قبل از اتصال منبع تغذیه، قطبهای مثبت و منفی را بررسی کنید و از اتصال اشتباه آنها خودداری کنید.
اگر کیت کار نکرد چه کنیم؟
عیب یابی: چنانچه دستگاه کار نمیکند موارد زیر را با دقت کنترل کنید: مطمئن شوید که لحیمها ناقص نیستند یا لحیم کاری در یک یا چند نقطه فراموش نشده است. اگر شک کردید که لحیم در نقطهای سست است آن را دوباره لحیم کنید. دقت نمائید که قطعی در مدار نباشد یا در اثر لحیم کاری اتصالی به وجود نیامده باشد. مطمئن شوید که قطعات در محل و جهت خودشان قرار گرفته باشد. آیا در وصل سیمهای باتری و سیم بلندگو اشتباهی رخ نداده است. مطمئن شوید که ولتاژ ۳ الی ۱۲ ولت به دستگاه میرسد و قطبهای + و – ولتاژ بطور صحیح وصل شدهاند. جهت ترانزیستور، آیسی و دیود را کنترل نمائید و چک کنید که نسوخته باشند. دقت کنید که آیسی در جهت صحیح وصل و لحیم شده باشد.
در صورت عدم توانایی در عیب یابی در پیام رسان مورد نظر به شماره زیر پیغام بدهید:
افزایش قدرت صدای کیت
در صورت نیاز به صدای قویتر، طبق راهنمای کیت میتوان ترانزیستور مدار را با یک ترانزیستور قدرت مانند BD135 یا D882 یا نمونه مشابه جایگزین کرد.
در صورت انجام این تغییر، حتماً مشخصات و ترتیب پایههای ترانزیستور جدید را بررسی کنید؛ زیرا ترتیب پایهها در همه ترانزیستورها یکسان نیست.
جمعبندی
ساخت کیت موزیکال تکآهنگ یک پروژه ساده و کاربردی برای آشنایی با مونتاژ مدارهای الکترونیکی است.
در این پروژه با قطعاتی مانند مقاومت، دیود، دیود زنر، ترانزیستور و آیسی UM66 آشنا میشوید و با نصب و لحیمکاری صحیح آنها میتوانید یک مدار موزیکال بسازید.
مهمترین نکته در ساخت این کیت، دقت در نصب قطعات، رعایت جهت قطعات قطبدار و انجام صحیح لحیمکاری است.
خرید کیت موزیکال
اگر قصد دارید این پروژه آموزشی را خودتان بسازید، میتوانید کیت موزیکال تکآهنگ را از فروشگاه بهنام کیت تهیه کنید.
سایر کیتهای موزیکال بهنام کیت:
کیتهای موزیکال آموزشی بهنام کیت را نیز بررسی کنید.
باید کامل شود…